Helder ijs, lekker in het glas

Zo maak je topijs, de nieuwe glasheldere norm van klonten in je drankje!

IJs maak je door water te laten bevriezen, dat snapt een kind van 4. Maar wat is dan dan topijs, meneer Dirk? Topijs is kraakhelder, doorzichtig en langzaam smeltend ijs. Dirk Schram voert je mee naar de nieuwe dimensie van cool.

In een eerder stukje vertelde ik al hoe belangrijk ijs is. Allesomvattend belangrijk in feite. Maar nu komt het: er is ijs en er is topijs.

Ik kwam er voor het eerst mee in aanraking bij bar De Vlieg in Amsterdam. Daar ligt op de bar een grote brok topijs. De barman van dienst zaagt er waar je bij staat desgewenst een kraakheldere klont af, of een andere vorm voor in je juist bestelde drankje. En dat is awesome!

Hoe ontstaat dat heldere ijs nu precies? Welnu, het water waarvan je ijs maakt, daar zitten microscopisch kleine deeltjes in. Als het water bevriest, worden die deeltjes zichtbaar in je ijs. Dat is dat wittige, dat niet-doorzichtige gedeelte van je klonten.

Maar een bevroren meer of regenton, daarop ligt meestal kraakhelder en spiegelglad ijs, toch? Artis Natura Magistra: ook bij het ijsmaken is de natuur de leermeester der kunst! Als water van boven naar beneden bevriest worden alle onreinheden in die richting verdrongen. En krijg je volmaakt transparant en loepzuiver ijs. Dat principe heet in goed Nederlands: “directional freezing”. En dat kun je thuis prima nabootsen.

Wat heb je nodig en wat moet je doen? Zorg om te beginnen voor wat ruimte in je vriezer. Schaf vervolgens een klein koelboxje aan, dat in je vriezer past. Deze bijvoorbeeld. Verwijder de deksel van het boxje en vul deze tot net onder de rand met water. Je hebt nu een geïsoleerde doos met water. Het water zal in de vriezer van boven naar beneden bevriezen, de wanden voorkomen dat dat van alle kanten gebeurt. Directional freezing!

Nu zal je een beetje moeten gaan experimenteren. Immers: niet elke vriezer vriest eender. Laat de vriezer gewoon op zijn huidige stand staan, of zet hem liever nog wat lager. De temperatuur houden we als constante waarde. Blijft over de inhoud van de koelbox (hoeveelheid water) en de vriestijd.

Reken zeker 24 uur voor een volle box, maar experimenteer er dus mee om te zien wat bij jou thuis het beste werkt.

Bevroren? Nu ben je klaar voor het echte werk. Haal de box uit de vriezer en laat het ijs langzaam een beetje wennen aan zijn nieuwe omgeving. Temperen heet dat. Als je dat niet doet, breekt je ijs en kun je mooie rechte klonten wel vergeten. Even geduld dus, zeker 20 minuten. Haal dan het blok uit de koelbox en leg het op een schone theedoek op je aanrecht.

Er zitten vast wat rare hoeken enzo aan je blok, hak die er voorzichtig af met de achterkant van een mes. Zaag dan met een lang, gekarteld mes je blok in een nette vorm. Door met een rubberen hamertje op het mes in de zaagsnede te kloppen, breekt het ijs perfect af op die snede. Leef je uit en creëer op deze manier grote kubusklonten of bijvoorbeeld langwerpige staafklonten. Bewaar je zojuist gemaakt superklonten in een ziplockbag in de vriezer tot gebruik.

Schaf jezelf dan een topfles aan, bijvoorbeeld van mij via www.dirkschram.com en gebruik die klont! Je wilt gegarandeerd nooit meer anders!

Foto: iStock/ Gibson pictures